.jpg) |
یخسار گرینلند
(برای مشاهده تصویر بزرگتر بر روی آن کلیک کنید)
|
سطح روشن یخسار۱
گرینلند (Greenland)
بیش از نیمی از نور خورشید تابیده شده بر روی
آن را باز می تاباند. این خاصیت در گذشته به ثبات یخسار گرینلند کمک کرده است به
گونه ای که جذب کمتر نور خورشید به معنای حرارت پایین تر ورقه یخی و ذوب کمتر آن می
باشد. با این حال، مشاهدات ماهواره ای اخیر حاکی از کاهش خاصیت بازتابی سطح یخسار گرینلند
در طی دهه گذشته می باشد. این سطح تیره تر، در حال حاضر، نور بیشتری را جذب می کند
که موجب تسریع یخکاست۲ گرینلند می
شود.
نقشه فوق
تفاوت بین مقدار نور خورشید منعکس شده از سطح گرینلند در تابستان سال ٢۰۱۱
در مقابل درصد متوسط آن در بین سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۶
را نشان می دهد. تغییرات تقریبا در کل ورق یخی قابل مشاهده می باشد به گونه ای که در برخی مناطق، بازتابش نور خورشید نزدیک به ۲۰
درصد کمتر از یک دهه پیش است. این نقشه بر اساس مشاهدات ابزار تصویربردار
اسپکترورادیومتر میان کیفی (MODIS) نصب شده بر روی ماهواره TERRA و AQUA متعلق به NASA می باشد و به عنوان بخشی از گزارش سازمان ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده (NOAA) در ارتباط با قطب شمال تهیه شده است.
دانشمندان
علوم آب و هوایی دیر زمانیست که کاهش بازتابش نور خورشید را در مناطق قطبی در
نتیجه افزایش درجه حرارت جهانی پیش بینی کرده اند. افزایش دما، باعث ذوب برف و یخ
و نتیجتا ظاهر شدن پوشش تحتانی خاکی و گیاهی و یا آبی یخسار می شود که تیره تر
بوده و نور بیشتری را جذب می کند. این پدیده به نوبه خود سبب تقویت گرم
شدن اولیه می شود.
بیشتر
الگوهای این نقشه متناسب با پیش بینی ها است. در واقع مناطق با ارتفاع کمتر و
گرمتر، تیره تر از مناطق سردتر و مرتفع داخلی تر می باشد. این پدیده هر ساله در
تابستان که برف زمستانی از لبه یخسار عقب نشینی می کند، مشاهده می شود. حوضچه های
تیره رنگ حاصل از آب ذوب شده بر روی سطح یخسار تشکیل و بعلاوه باد سبب جمع آوری
ذرات گرد و غبار بر روی سطح آب می شود که به نوبه خود باعث کاهش بیشتر بازتابش نور
تابیده شده خواهد شد.
.jpg) |
بلورهای یخی برف در دو حالت دمایی مختلف
(برای مشاهده تصویر بزرگتر بر روی آن کلیک کنید) |
اما تیرگی
در مناطق داخلی تر یخسار نیز به اندازه تغییرات در مناطق حاشیه ای قابل توجه می
باشد که توجه جیسون باکس (Jason Box) از دانشگاه ایالتی اوهایو را به خود معطوف
ساخته که در حال تجزیه و تحلیل داده های مربوط به پارامترهای بازتابشی یخسار
گرینلند می باشد. مناطق بالاتر داخلی، نزدیک به سه کیلومتر بالاتر از
سطح دریا قرار گرفته اند و در تابستان ذوب چندانی در این مناطق قابل مشاهده نیست.
پس چرا این مناطق در حال تیره تر شدن می باشند؟
آنطور که Box
توضیح
می دهد تیره تر شدن مناطق داخلی تر یخسار به دلیل تغییر در اندازه و شکل بلورهای
یخی برف است. با افزایش درجه حرارت، دانه های برف انبوه تر شده و نور کمتری را
نسبت به دانه های کوچکتر چندوجهی از خود منعکس می کنند (تصویر تهیه شده توسط میکروسکوپ
الکترونی را مشاهده کنید). درجه حرارت بالاتر، لبه های تیز کریستال را گرد کرده. پس
در نتیجه جذب نور خورشید توسط ذرات گردگوشه بیشتر از ذرات دندانه دار است.
۱) یخسار
انبوههای از یخ حاصل از یخچال طبیعی است که پهنه پیرامون خود را بپوشاند و از ۵۰۰۰۰
کیلومتر
مربع بزرگتر باشد (منبع: ویکیپدیا).
۲) کاهش حجم یخسار بر اثر تبخیر یا ذوب شدن را اصطلاحا
یخکاست میگویند (منبع: ویکیپدیا).